Menu Zoeken

AVG en portretfoto's: geen paniek!

Door: Job Hengeveld

Het zal inmiddels bijna niemand ontgaan zijn: op 25 mei a.s. treedt de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in werking. Deze nieuwe Europese regelgeving regelt voor de hele EU wat er met persoonsgegevens kan en mag gebeuren.

Omdat de nieuwe regels onmiddellijk op iedereen van toepassing zijn en het nieuwe regelgeving betrof, leken er veel onduidelijkheden te bestaan. Vooral bij fotografen leefde (en leeft misschien nog) de angst dat zij mensen niet langer herkenbaar in beeld mogen brengen, tenzij die mensen daarvoor toestemming hebben gegeven. In veel gevallen een onhaalbare zaak. Maar is dat nu wel zo?

Het antwoord is eigenlijk simpel: nee dat is niet zo. Een portretfoto is weliswaar een persoonsgegeven omdat je daarmee iemand kunt identificeren (waarbij ik van mening ben dat dit al snel een biometrisch persoonsgegeven zal zijn omdat een gezichtsafbeelding pas leidt naar een identificeerbare natuurlijke persoon als je een specifieke technische verwerking daarop loslaat, maar dat nu terzijde), maar een persfotograaf, straatfotograaf of hobbyfotograaf is niet bezig met iemand te identificeren maar is bezig met meningsuiting en informatie. Dat dezelfde foto wel kan worden gebruikt om iemand te identificeren wil niet zeggen dat de fotograaf bij het maken van de foto daarmee al rekening hoeft te houden.

Het zijn nu juist de grondbeginselen vrijheid van meningsuiting en informatie (waaronder ook journalistieke en artistieke vrijheid vallen) waarop de fotograaf een beroep kan doen. In de AVG is uitdrukkelijk aangegeven dat alle lidstaten van de Europese Unie ervoor moeten zorgen dat deze grondbeginselen niet onnodig worden beperkt. Wel moet de fotograaf ervoor zorgen dat deze foto’s voldoende veilig worden opgeslagen.

De fotograaf hoeft dan ook niet altijd toestemming te vragen van degene wiens portret hij vastlegt. Los van het feit dat dit natuurlijk in veel gevallen ondoenlijk is, is er naast het vragen van toestemming een andere rechtsgrond die toestaat dat je een foto waarop iemand herkenbaar in beeld is gebracht gebruikt en publiceert, namelijk het zogenaamde “gerechtvaardigde belang” van de fotograaf zelf. Dit gerechtvaardigde belang zit ‘m natuurlijk in de genoemde vrijheid van meningsuiting en informatie. Het is daarbij duidelijk dat deze vrijheden niet al te beperkt moeten worden opgevat. Wel moet de fotograaf in alle gevallen de grondrechten van de geportretteerde in aanmerking nemen, waarbij vooral gedacht moet worden aan de bescherming van de persoonlijke levenssfeer (wat breder is dan de verwerking van persoonsgegevens in de AVG). Maar dat is niets nieuws, en was onder meer als geborgd in het zgn. portretrecht in de Auteurswet.

Eerste publicatie: 17 mei 2018; herziene publicatie: 5 september 2019

DDK_43_Amsterdam_Hajar_Benjida.jpg

Op vrijdag 13 december presenteert DuPho een speciale december editie in Pakhuis de Zwijger. Niemand minder dan de gerenommeerde Belgische fotograaf Stephan Vanfleteren is te gast!

Lees meer